هویت از مفاهیم پیچیده و عمیق است و مفهومی سهل و ممتنع دارد از اینرو که هر فردی با شنیدن این واژه، به مراجع، مثالها و تجربیاتی درون ذهن خود رجوع میکند که وی را قادر به درک آن مینماید اما در مقابل چون و چرایی و توضیح این ادراک با دشواری مواجه میشود. شهر تجلیگاه اندیشه انتزاعی و اجتماعی، مظهر زندگی و منبعی نمادین برای خاطرات و تعلقات ماست. از آنجا که با توجه به هویت شهر نظر با اهداف کلی نظری بر مصادیق متمایز و بالنده فرهنگ ملی در محیط شهری، رویکردی ارزشمند میباشد و
با توجه به اینکه فرآیند توسعه شهری و روند تغییرات بافت بویژه در مناطق تاریخی و شهرهای مهم باعث ایجاد یک پارادوکس در این امر شده که یک رویکرد آن گرایش و تمایل به حفاظت و نگهداری از بافت و عناصر ارزشمند آن (حفظ هویت ملی) و رویکرد دیگر آن ورود موج تفکر نوسازی و بازسازی توام با مداخلات مستقیم و کلان مقیاس در این عرصه میباشدکه این موضوع تا حدودی هویت سنتی و بومی مناطق سنتی را زیر سوال برده است. در این راستا کشور ایران و مناطق بومی دامنه زاگرس از این امر مستثنی نیستند. تردیدی نیست که این احراز هویت نیز مانند دیگر زمینههای بهسازی شهر، بدون فراهم شدن بسترهای مناسب غیرقابل حصول است. چراکه هویت مکان در صورت امکان تجرید و بازشناسی روند گذشته و حال و آینده آن، به دانشهای شهرشناختی مانند نماد شناسی، نشانهشناسی، تاریخ، جامعهشناسی، علوم رفتاری و معماری و کالبدشناسی شهری و غیره متکی است. واقعیت آن است که هویت، هویتمندی و احراز هویت و اساسا برخورداری از محیط زندگی بیشتر از آنچه که ارتباط چندانی با گذشته داشته باشد، معطوف به حال و توقعات افراد میباشد و زمان حال را دربرمیگیرد و تقاضا برای بهره مندی از آن، ریشه در نیازهای فردی و جمعی شهروندان در محیط شهر دارد. از اینرو در این پژوهش ضمن تعریف لغت هویت و فرهنگ و ارتباط آن با معماری بومی – سنتی به شناخت مفاهیمی چون هویت مکانی، فضایی و بنیانهای هویت شهرهای سنتی، مسائل و مفاهیم موضوعی در اینباره نیز پرداخته شده است و همچنین؛ بررسی محورهای شناخت محیطی –اجتماعی و کالبدی شهری که در راستای شناخت رابطههای هویتی و ادراک فضا و نیاز شهرهای سنتی و رشد جامعه شهری هم میباشد، نیز توجه شده است.
