مطالعات جامع در مدیریت شهری

مطالعات جامع در مدیریت شهری

بررسی میزان مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی دانش‌آموزان مدارس خاص شهر قزوین

نوع مقاله : علمی

نویسندگان
1 کارشناس خدمات شهری شهرداری قزوین،قزوین،ایران
2 مسئول امور ایمنی و بهداشت HSE شهرداری قزوین،قزوین،ایران
3 رئیس اداره مطالعات و ترویج شهرداری قزوین، قزوین، ایران
CSUM-2203-1054
چکیده
بررسی­ها نشان می­دهد که علیرغم افزایش آگاهی­های عمومی زیست محیطی به ویژه در دهه اخیر و به ویژه اهمیت آموزش محیط­زیست در کودکان و نوجوانان، پژوهش و تحقیقات در زمینه آموزش محیط زیست و فرهنگ­سازی زیست­محیطی در نظام رسمی آموزش و پرورش کشور از جایگاه شایسته­ای برخوردار نبوده و علاوه بر این میزان آگاهی زیست­محیطی چه در بین مدیران مدارس، معلمان و دانش­آموزان مقاطع پایه و متوسطه در ابعاد مختلف به خوبی مورد بررسی قرار نگرفته است.
هدف از انجام این تحقیق بررسی میزان شاخص مسئولیت­پذیری زیست­محیطی دانش­آموزان دختر و پسر مقاطع متوسطه اول و دوم مدارس خاص شهر قزوین در پنج بخش نگرش، رفتار، مشارکت، دغدغه و تذکر زیست محیطی است. تحقیق از نوع توصیفی بوده و با استفاده از روش توزیع تصادفی پرسشنامه حاوی 40 سوال و در مقیاس 5 طیف لیکرت انجام شده است. سوالات عموماً به فراخور توانایی دانش­آموزان در پاسخگویی و امکانات تحلیل بهتر و سریعتر، و در راستای اهداف اصلی و فرعی تحقیق طراحی شد. روایی پرسشنامه با روش تحلیل عوامل و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده است.  
بررسی­های آماری تحقیق ماتریس همبستگی بین شاخص کل مسئولیت­پذیری زیست­محیطی و ابعاد آن نشانگر آن می­باشد که کلیه همبستگی­های موجود در سطح اطمینان 99 درصد معنی­دار می باشد. در بین ابعاد مسئولیت­پذیری زیست محیطی، بعد رفتار زیست محیطی (875/0) بالاترین همبستگی را با شاخص کل دارد و نگرش زیست­محیطی (633/0) با شاخص کل می­باشد. بالاترین رابطه همبستگی بین ابع
بررسی­ها نشان می­دهد که علیرغم افزایش آگاهی­های عمومی زیست محیطی به ویژه در دهه اخیر و به ویژه اهمیت آموزش محیط­زیست در کودکان و نوجوانان، پژوهش و تحقیقات در زمینه آموزش محیط زیست و فرهنگ­سازی زیست­محیطی در نظام رسمی آموزش و پرورش کشور از جایگاه شایسته­ای برخوردار نبوده و علاوه بر این میزان آگاهی زیست­محیطی چه در بین مدیران مدارس، معلمان و دانش­آموزان مقاطع پایه و متوسطه در ابعاد مختلف به خوبی مورد بررسی قرار نگرفته است.
هدف از انجام این تحقیق بررسی میزان شاخص مسئولیت­پذیری زیست­محیطی دانش­آموزان دختر و پسر مقاطع متوسطه اول و دوم مدارس خاص شهر قزوین در پنج بخش نگرش، رفتار، مشارکت، دغدغه و تذکر زیست محیطی است. تحقیق از نوع توصیفی بوده و با استفاده از روش توزیع تصادفی پرسشنامه حاوی 40 سوال و در مقیاس 5 طیف لیکرت انجام شده است. سوالات عموماً به فراخور توانایی دانش­آموزان در پاسخگویی و امکانات تحلیل بهتر و سریعتر، و در راستای اهداف اصلی و فرعی تحقیق طراحی شد. روایی پرسشنامه با روش تحلیل عوامل و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده است.  
بررسی­های آماری تحقیق ماتریس همبستگی بین شاخص کل مسئولیت­پذیری زیست­محیطی و ابعاد آن نشانگر آن می­باشد که کلیه همبستگی­های موجود در سطح اطمینان 99 درصد معنی­دار می باشد. در بین ابعاد مسئولیت­پذیری زیست محیطی، بعد رفتار زیست محیطی (875/0) بالاترین همبستگی را با شاخص کل دارد و نگرش زیست­محیطی (633/0) با شاخص کل می­باشد. بالاترین رابطه همبستگی بین ابعاد مسئولیت­پذیری زیست­محیطی، مربوط به رفتار و تذکر زیست محیطی (598/0) می­باشد و پایین­ترین رابطه بین نگرش زیست­محیطی و تذکر زیست­محیطی (354/0) حکم فرماست.
نتایج پژوهش بیانگر آن می­باشد که بین مسئولیت­پذیری زیست­محیطی دانش­آموزان دختر و پسر تفاوت معناداری وجود داشته (0.0001 > P)، دختران در مقایسه با پسران مسئولیت­پذیری زیست­محیطی بیشتری دارند. همچنین بین میزان مسئولیت­پذیری دانش­آموزان راهنمایی و متوسطه تفاوت معنی­داری وجود داشته(0.0001 >P)، دانش­آموزان مقطع راهنمایی مسئولیت­پذیری زیست­محیطی بیشتری نسبت به دانش­آموزان متوسطه دارند.
اد مسئولیت­پذیری زیست­محیطی، مربوط به رفتار و تذکر زیست محیطی (598/0) می­باشد و پایین­ترین رابطه بین نگرش زیست­محیطی و تذکر زیست­محیطی (354/0) حکم فرماست.
نتایج پژوهش بیانگر آن می­باشد که بین مسئولیت­پذیری زیست­محیطی دانش­آموزان دختر و پسر تفاوت معناداری وجود داشته (0.0001 > P)، دختران در مقایسه با پسران مسئولیت­پذیری زیست­محیطی بیشتری دارند. همچنین بین میزان مسئولیت­پذیری دانش­آموزان راهنمایی و متوسطه تفاوت معنی­داری وجود داشته(0.0001 >P)، دانش­آموزان مقطع راهنمایی مسئولیت­پذیری زیست­محیطی بیشتری نسبت به دانش­آموزان متوسطه دارند.
کلیدواژه‌ها