مطالعات جامع در مدیریت شهری

مطالعات جامع در مدیریت شهری

بررسی مفهوم زیباشناسی سکونت از دیدگاه هایدگر درمعماری خانه‌های مسکونی یزد

10.22034/csum.2026.243570
چکیده
زیباشناسی در اندیشه مارتین هایدگر گسستی بنیادین از تلقی‌های سنتی مبتنی بر سوبژکتیویسم و ذوق فردی ایجاد می‌کند و با پیوند دادن هنر و زیبایی به مسئله هستی، افق تازه‌ای در فهم اثر هنری می‌گشاید. هدف این پژوهش تبیین مؤلفه‌های اصلی زیباشناسی از دیدگاه هایدگر و بررسی جایگاه هنر به‌عنوان نحوه‌ای از انکشاف حقیقت هستی است. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد تحلیلیتفسیری است که با استفاده از مطالعه‌‌ی متون اصلی هایدگر، به‌ویژه هستی و زمان، سرچشمه اثر هنری و دیگر آثار مرتبط، و همچنین منابع تفسیری معتبر انجام شده‌است. داده‌ها از طریق فیش‌برداری مفهومی گردآوری و با رویکرد هرمنوتیکی تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هایدگر زیبایی را نه به‌عنوان ویژگی صوری یا امری وابسته به ادراک ذهنی، بلکه به‌مثابه حاصل «پدیدارشدن حقیقت» در اثر هنری تفسیر می‌کند. در این چارچوب، هنر محل ستیز و تنش میان «جهان» و «زمین» است و اثر هنری با گشودن عالمی معنادار، امکان سکونت انسان در هستی را فراهم می‌سازد. از منظر هایدگر، زیبایی نتیجه این گشودگی هستی‌شناختی است و نه هدف یا معیار نهایی هنر. همچنین، پژوهش نشان می‌دهد که زیباشناسی هایدگر با نقد متافیزیک کلاسیک و انسان‌محوری مدرن، به فهمی وجودی از تجربه زیبایی منتهی می‌شود. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که زیباشناسی هایدگر الگویی بنیادین برای بازاندیشی در مفهوم هنر و زیبایی ارائه می‌دهد که می‌تواند در حوزه‌هایی چون معماری، سکونت، و هنرهای معاصر الهام‌بخش باشد. این رویکرد، زیبایی را در پیوندی عمیق با حقیقت، مکان و شیوه بودن انسان در جهان تعریف می‌کند و از این رهگذر، افق تازه‌ای برای پژوهش‌های میان ‌رشته‌ای در فلسفه و هنر می‌گشاید.
کلیدواژه‌ها